NS-restitutie hangt af van je kaartsoort: een dagretour geeft een kwart bij 30 minuten

Vanaf maandag 31 augustus 04:00 uur rijden er tot 12 september 02:00 uur geen treinen tussen Dordrecht en Roosendaal, en van 5 tot en met 7 september gaat ook het stuk Amsterdam Zuid naar Rotterdam naar Breda dicht, net als Schiphol naar Rotterdam. Beide stremmingen zijn vooraf aangekondigd, en juist dat woord bepaalt of je nog iets terugkrijgt. De voorwaarden van NS omschrijven vertraging veel smaller dan het dagelijks spraakgebruik: een afwijking van de dienstregeling door werkzaamheden of een stremming die minstens een dag voor je reisdag is aangekondigd, geldt niet als vertraging, dus dat extra uur levert niets op. Wat wel uitbetaalt is een niet aangekondigde aankomst van 30 minuten of later op je bestemmingsstation, en het bedrag is een breukdeel van wat je betaalde dat volledig afhangt van je kaartsoort. Forenzen lopen hier het hele jaar tegenaan.

De officiele vergoedingentabel kent twee klassen: 30 tot en met 59 minuten, en 60 minuten of meer. Een enkele reis geeft de helft en daarna het hele bedrag, precies zoals de meeste mensen aannemen. Een dagretour niet: die geeft een kwart en daarna de helft, en de voordelige dagkaarten van Kruidvat, HEMA en Albert Heijn volgen datzelfde kwart en die helft. Abonnementen rekenen weer anders. Dal Vrij vergoedt een zesendertigste van het maandbedrag en daarna een achttiende, Weekend Vrij een twaalfde en een zesde, Altijd Vrij een tweeenveertigste en een eenentwintigste. Het studentenreisproduct kent vaste bedragen van 2,32 euro en 4,64 euro. Daarboven ligt een drempel die bijna niemand nakijkt: komt het berekende bedrag onder 2,30 euro uit, dan volgt er geen uitkering. De stap die loont is dus 2,30 delen door jouw eigen breukdeel. Een dagretour moet meer dan 9,20 euro kosten en een enkele reis meer dan 4,60 euro voordat de klasse van 30 minuten iets oplevert.

• Twee klassen en de breukdelen: 30 tot en met 59 minuten en 60 minuten of meer; enkele reis de helft en het hele bedrag, dagretour slechts een kwart en de helft, voordelige dagkaarten volgen de dagretour
• Waar en wanneer gemeten wordt: de vertraging telt bij aankomst op je bestemmingsstation, langs de optimale reisroute die de planner voor vertrek liet zien; een via-route die je zelf invoert is geen optimale reisroute
• Voor wie dit het meest uitmaakt: dagelijkse forenzen, houders van Dal Vrij of Weekend Vrij, en gezinnen die met een voordelige dagkaart op pad gaan, want die drie liggen het verst uit elkaar in de tabel
• Grenzen en volgende stap: een check-in en een check-out zijn allebei verplicht, onder 2,30 euro volgt geen uitkering, per vertraging mag je een verzoek per persoon indienen met heen- en terugreis apart, en het verzoek moet binnen drie maanden na je reisdag bij NS binnen zijn
• De hogesnelheidslijn is de uitzondering: bij Intercity direct en de verbinding Den Haag naar Eindhoven begint de drempel al bij 15 minuten, de helft van de gebruikelijke wachttijd

Hokimi-veldtip: schrijf de prijs op van de rit die je vorige maand het vaakst maakte, vermenigvuldig die met jouw eigen breukdeel en leg de uitkomst een keer naast 2,30 euro. Die ene som vertelt je of een volgende late aankomst tien minuten formulier invullen waard is. Reis je goedkoop, dan haal je die drempel bijna nooit, en dat is geen pech maar precies wat de regeling doet. Bronnen: bron 1, bron 2, bron 3, bron 4.