De ouderbijdrage-factuur van school: elke regel is wettelijk vrijwillig

In de eerste week van september komt de mail: ouderbijdrage, ergens tussen enkele tientallen en enkele honderden euro, uitgesplitst naar schoolreis, kamp en kerstviering. De factuur is in het Nederlands, en een ouder die geen Nederlands leest gaat er meestal van uit dat het bij het onderwijs hoort en betaalt gewoon. De Rijksoverheid zegt precies het omgekeerde. De formulering luidt dat de vrijwillige ouderbijdrage voor extra activiteiten buiten de lessen om niet verplicht is, met daarbij dat u niet hoeft te betalen en ook niet hoeft uit te leggen waarom u niet betaalt.

De regel houdt stand door de tweede helft ervan. Betaalt u niet, dan mag uw kind toch meedoen aan alle extra activiteiten, en de school mag daar niet omheen werken door het kind iets anders te laten doen: er staat uitdrukkelijk dat scholen een leerling geen vervangende activiteit mogen aanbieden. Niet betalen kan een kind dus niet op de dag van de schoolreis in een lokaal achterlaten. Dat wijkt af van hoe schoolkosten in veel andere landen werken, en juist daarom wordt deze factuur zo vaak verkeerd gelezen.

• Schrijf de factuur regel voor regel over, tel het totaal op en zet bij elke regel betalen of overslaan. Juridisch heeft dat voor het kind dezelfde uitkomst: het doet hoe dan ook mee
• Sla de schoolgids op. Daar moet staan hoe hoog de bijdrage is, voor welke extra activiteiten het geld wordt gebruikt, dat de bijdrage altijd vrijwillig is, en dat leerlingen altijd mogen meedoen met alles wat de school organiseert
• Ontbreekt een van die vier, dan is het redelijk de school te mailen en erom te vragen. Dat is niet lastig doen, het is informatie die de school hoort te publiceren
• Let op de reikwijdte. Vrijwillig is het deel voor extra activiteiten buiten de lessen om; het onderwijs zelf en de kernmaterialen worden publiek bekostigd en horen niet op deze factuur

Hokimi veldtip: niet betalen is iets anders dan ruzie met school. U kunt de regel voor de schoolreis wel betalen en die voor de viering overslaan, zonder de verhouding aan iemand uit te leggen. Voor de exacte formulering en de vier eisen aan de schoolgids zie bron 1, en voor welke kosten in het basisonderwijs publiek bekostigd zijn zie bron 2.