Aziatische hoornaar: nesten zo groot als een skippybal in de herfst, na de aanval in Vught eerst fotograferen en melden

Rond het middaguur op 16 september stuitte een boomsnoeier die voor de gemeente Vught werkte op ongeveer 12 meter hoogte in een hoogwerker op een nest van Aziatische hoornaars. Hij werd aangevallen, sprong uit de hoogwerker en is zwaargewond naar het ziekenhuis in Tilburg gebracht; de gemeente haalde het nest dezelfde avond weg. Voor iedereen met een tuin of met kinderen die in parken spelen: de soort, officieel inmiddels geelpoothoornaar, zit sinds 2017 in heel Nederland, en de zomernesten hangen hoog in bomen en zijn in de herfst zo groot als een skippybal, precies wanneer vallend blad ze zichtbaar maakt. De NVWA zegt het zonder omwegen: het is niet meer mogelijk om elk nest te vinden en te bestrijden. Dus: herkennen, met foto's melden en navragen of je provincie of gemeente nesten nog weghaalt. (bron 2, bron 1)

• Herkennen: de geelpoothoornaar is 2 tot 3 cm lang, met een zwart borststuk, zwarte antennes, gele uiteinden aan de poten en een achterlijf met twee smalle en een brede oranje band; de Europese hoornaar is groter, 3 tot 4 cm, met een roodbruin borststuk, roodbruine antennes en poten. Hij komt niet af op zoete drankjes en eten zoals de limonadewesp en valt aan als het nest wordt verstoord. (bron 1, bron 3)
• Melden: maak een paar scherpe foto's van de hoornaar of het nest, onthoud de plek en meld het via waarneming.nl; volgens de NVWA heeft een melding zonder duidelijke foto's geen zin. De provincie Zeeland voegt eraan toe dat je het insect niet meteen moet doden, want de vliegrichting is vaak de aanwijzing voor de plek van het nest. (bron 1, bron 3)
• Wie haalt het nest weg: de NVWA raadt aan je provincie of gemeente te vragen of zij nesten weghalen, of zelf een professionele bestrijder in te schakelen, en elke gemeente heeft een eigen beleid. Zeeland verwijdert door een beleidswijziging dit jaar nog maar een beperkt aantal nesten; voorlopig gebeurt dat kosteloos door een bestrijder, maar de provincie schrijft dat gewone nesten in de toekomst naar de gemeente gaan. (bron 1, bron 3)
• Gestoken: een steek van een geelpoothoornaar doet meer pijn dan die van een gewone wesp, maar is alleen gevaarlijk als je allergisch bent; neem dan zo snel mogelijk contact op met een arts. Een losse hoornaar die je van oktober tot en met december ziet, is meestal een koningin die een overwinteringsplek zoekt en heeft geen nest. (bron 1)

Reken twee dingen zelf uit. Het eerste is herkennen: deel de lengte die je meet of schat door 25,75 mm, de diameter van een munt van 2 euro. Komt er 0,8 tot 1,2 uit (20 tot 30 mm) en is het borststuk zwart, dan wijst dat op de geelpoothoornaar; 1,2 tot 1,6 (30 tot 40 mm) met een roodbruin borststuk is de inheemse Europese hoornaar, en die hoef je niet als exoot te melden. Het tweede is de rekening: wat jij betaalt voor verwijderen = 0 als je provincie of gemeente nesten nog weghaalt, of de offerte van een bestrijder als dat niet meer zo is. Bel dus eerst een keer de gemeente voordat je iemand inhuurt, en betaal niet vooraf. (bron 1, bron 3, bron 4)

Hokimi field note: kijk deze herfst, voordat je de heg snoeit of de ladder op gaat om de dakgoot schoon te maken, eerst rond in de boomkruinen en onder de dakrand naar een grijs, balvormig papieren nest; zie je er een, stop dan, maak een foto, meld het en por er nooit met een stok of tuinslang in. Gecontroleerd op 17 september 2026 bij de NVWA, de provincie Zeeland en het NOS-bericht. Foto's: Wikimedia Commons, door Didier Descouens, Victoriatell, Marie-Lan Taÿ Pamart en Fernando Losada Rodríguez, gebruikt onder CC BY-SA 4.0 / CC BY 4.0.